Tốt nghiệp từ Australia trở về, lương bổng và cơ hội thăng tiến không thiếu với Trần Ngọc Dũng khi có một vị trí tốt tại AC Nielsen Việt Nam. Nhưng không bằng lòng an phận. Với suy nghĩ phải làm một cái gì đó, anh đã luôn để ý tìm hướng đi riêng cho mình. Ý tưởng đó thôi thúc anh thuyết phục được những người bạn của mình mở ra Công ty Nghiên cứu thị trường Định Hướng - FTA. Chấp nhận những thách thức để cạnh tranh thành công trong lĩnh vực nghiên cứu thị trường với mức tăng trưởng hàng năm lên đến 100%. Không hài lòng với những gì đã có, luôn tự tạo áp lực cho mình, anh đang hướng tới những dự án lớn mang tầm quốc tế bằng một tầm nhìn hội nhập của một doanh nhân trẻ.
Phá thế độc quyền
Sinh ra ở Phan Thiết trong một gia đình bình thường và không dính dáng một chút gì đến kinh doanh. Cũng như bao người khác, hết phổ thông anh khăn gói lên đường thi đại học. Với sức học khá, anh đã ẳm luôn giải thủ khoa vào trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh trong năm đó. Cùng với thành tích ấn tượng này, anh nhận tiếp một học bổng bốn năm của một trường đại học tại Australia, chuyên ngành quản trị marketing. Lúc đó marketing vẫn còn là ngành học mới tại Việt Nam, sức hút của nó chưa được nhiều sinh viên chú ý lắm. Năm 1998, Trần Ngọc Dũng tốt nghiệp và trở về nước rồi vào làm việc cho AC Neilsen - một công ty nghiên cứu thị trường hàng đầu của Mỹ tại Việt Nam. Có thể nói, con đường phát triển của anh khá thuận lợi khi liên tiếp có những cơ hội lớn đã đến với anh. Đánh giá những cơ hội đó trong con đường lập nghiệp của mình, anh nói: “Vừa được đào tạo trong một môi trường giáo dục tốt, thêm vào đó được làm việc ngay trong một tổ chức chuyên nghiệp sau khi ra trường là một điều kiện rất tốt cho mình phát triển”. Tuy chưa phổ biến lắm trong giới doanh nghiệp, nhưng trong mắt Trần Ngọc Dũng thị trường giành cho việc nghiên cứu thị trường này cũng khá triển vọng ở Việt Nam vì ít cạnh tranh và tốc độ tăng trưởng cũng rất nhanh, đây cũng chính là một trong những cơ sở đầu tiên khiếp anh nghĩ đến một hướng đi độc lập. Trong khi đó, nghiên cứu thị trường vẫn ở thế độc quyền do các công ty nước ngoài tại Việt Nam chi phối, với giá cả hết sức đắt đỏ từ hàng chục thậm chí hàng trăm nghìn USD một dự án. Nhiều doanh nghiệp lớn cũng phải cân nhắc khi muốn sử dụng dịch vụ này, còn các doanh nghiệp vừa và nhỏ tuy có nhu cầu rất lớn nhưng cũng không đủ sức với tới. Bằng cặp mắt nghiệp vụ tinh tường, khả năng kiểm soát thời cơ tốt, cũng như tận dụng những mối quan hệ tốt với khách hàng, Trần Ngọc Dũng dự đoán chắc nịch: “Thế độc quyền chắc chắn bị phá vỡ!”. Cờ đến tay phải tranh thủ mà phất, Trần Ngọc Dũng đem ý tưởng thành lập công ty riêng của mình bàn với 2 người bạn cùng làm tại AC Neilsen. Được sự ủng hộ nhiệt tình của cả nhóm, anh mạnh dạn xin giấy phép thành lập Công ty nghiên cứu thị trường FTA với số vốn lớn nhất là…. các mối quan hệ với “khách hàng ruột”. Mỗi người phải dốc hết những gì mình có, từ tiền bạc cho đến các mối quan hệ để góp thành “tài sản chung” cho FTA. Ngay khi công ty mở cửa, Trần Ngọc Dũng và cả nhóm của anh đã xác định ngay vấn đề sống còn của công ty nằm ở chỗ “FTA có dám đầu tư để xây dựng và chứng tỏ cho quy trình hoạt động của mình đạt tiêu chuẩn hay không?”. Tìm đúng chìa khóa mở vấn đề, nhóm của anh quyết định dốc toàn lực để đầu tư xây dựng thương hiệu của FTA. Trong đó, hai vấn đề lớn là đầu tư cho công nghệ và đầu tư cho thương hiệu.
Bước đột phá của FTA
Xác định cạnh tranh với công ty nước ngoài chính là cạnh tranh về chất lượng, thì công nghệ và con người phải là những bước đi quan trọng, Trần Ngọc Dũng quyết định “vung tay quá trán” một lần khi bỏ ra hàng chục nghìn USD để được sở hữu phần mềm nghiên cứu thị trường Survey Craft của Australia, và phải trả phí bản quyền hàng năm. “Đây là một khoản chi phí lớn so với một doanh nghiệp mới “chân ướt chân ráo” chào sân, nhưng chúng tôi chấp nhận cuộc chơi”, Trần Ngọc Dũng nói.
Phần mềm này cho phép thực hiện những dự án với độ chính xác cao và chuyên nghiệp không thua kém gì các công ty nghiên cứu thị trường nước ngoài. Về nhân sự, hiện nay các quản lý dự án nghiên cứu của công ty FTA đều là những học trò xuất sắc của Trần Ngọc Dũng (anh tham gia giảng dạy tại trường đại học bán công Hoa Sen và các khóa về quản lý thương hiệu tại đại học Kinh tế TPHCM). Các quản lý và nhân viên nghiên cứu này đều được sàng lọc, tham gia thực tập, huấn luyện tại FTA từ khi là những sinh viên năm 1. Do đó khi tốt nghiệp, họ đã có khoảng 2 - 3 năm kinh nghiệm làm nghiên cứu thị trường và có thể sẵn sàng bắt tay vào việc ngay. Chính vì thế, đội ngũ nhân viên trẻ trung ngoài sự năng động, họ cũng có nhiều kinh nghiệm trong nghề, có thể tư vấn và thực hiện các dự án nghiên cứu thị trường một cách chuyên nghiệp và hiệu quả.
Bên cạnh công nghệ và con người, vấn đề thương hiệu cũng được anh đặt lên hàng đầu trong chiến lược xây dựng và phát triển lâu dài của FTA. Trong tất cả các phương án đưa ra, thì tối ưu nhất là phải nổ lực để trở thành thành viên của một hiệp hội mang tầm vóc quốc tế, có uy tín và tầm ảnh hưởng nhất. Thông qua hiệp hội này, FTA sẽ có cơ hội chứng minh được năng lực, sự chuyên nghiệp và độ tin cậy đối với khách hàng, và ESOMAR chính là đích ngắm.
Một trong những tiêu chuẩn để trở thành thành viên của ESOMAR ở Việt Nam là: phải có những tiêu chí về kiểm tra chất lượng. Chẳng hạn để đạt tiêu chuẩn về độ chính xác của thông tin nghiên cứu, 20% số mẫu sẽ được kiểm tra một cách ngẫu nhiên với những yêu cầu nghiêm ngặt nhất. Đồng thời, nếu doanh nghiệp nào muốn trở thành đại diện hiệp hội này tại một nước nào đó, buộc phải đưa ra được kế hoạch hành động phát triển cho hiệp hội tại nước đó.
Nỗ lực hết sức mình, cộng với tinh thần trách nhiệm và nhiệt huyết của mọi người trong nhóm, chỉ một năm sau khi thành lập và đưa đơn gia nhập tổ chức, FTA đã chính thức nhận vinh dự trở thành thành viên chính thức của ESOMAR và bốn năm sau trở thành đại diện chính thức và duy nhất của tổ chức này tại Việt Nam. Trong vai trò mới, FTA đảm nhiệm các hoạt động của ESOMAR tại Việt Nam như: huấn luyện, hỗ trợ các các công ty nghiên cứu thị trường, làm việc bài bản và phát triển thị trường nghiên cứu thị trường ở Việt Nam. Được biết 80% khách hàng của FTA là các doanh nghiệp nước ngoài, do đó việc trở thành thành viên của ESOMAR đã góp phần quan trọng làm tăng tên tuổi của công ty anh. Khẳng định tầm quan trọng của sự kiện này, anh nói: “Đây là một cột mốc ghi nhận những nỗ lực của chúng tôi trong thời gian qua”.
Kể từ ngày ra đời đến nay, FTA đã thực hiện rất nhiều chương trình nghiên cứu thị trường theo đơn đặt hàng của các doanh nghiệp trong và ngoài nước. Số lượng khách hàng đã tăng lên đến cả trăm doanh nghiệp, giá trị hợp đồng cũng tăng từ năm bảy nghìn USD lên hàng năm bảy chục nghìn USD một dự án. Đó là chưa kể các dơn vị đặt hàng định kỳ cho FTA. Trong số đó có một số khách hàng tiêu biểu trong nước như: Vinamilk, Kinh Đô, Tribeco, Thiên Long, Hạ Long, Saigon Postel, VNPT, Vinacafe, Điện Quang, Tân Tân, Viettel, Liên Á, Hoàng Quân, Tân Hiệp Phát…và một số công ty nước ngoài nổi tiếng như: Nestlé, Unilever, Kao, Duch Lady, Holcim, Unza, United Pharma, GSK, Honda, Suzuki, Samsung, LG, Shisheido, Kimberly Clark …
Nhờ ra đời đúng thời điểm nền kinh tế đất nước chuyển sang cơ chế thị trường và đang có bước phát triển mạnh và ổn định, FTA đã đạt được tốc dộ tăng trưởng khá kinh ngạc, từ 50 – 100%/năm. Không chỉ nắm bắt thời cơ mà còn chủ động tạo ra cơ hội cho mình, FTA đã thực hiện nhiều chương trình huấn luyện miễn phí cho các doanh nghiệp về phương pháp thực hiện và sử dụng kết quả nghiên cứu thị trường. Mục đích của những hoạt động này là nhằm “đánh thức nhu cầu” của các doanh nghiệp đối với các hoạt động liên quan đến nghiên cứu thị trường, từ đó gián tiếp về lâu dài gây dựng thị trường tương lai cho chính mình. Có thể nói đây là những bước đi chiến lược mà FTA muốn thực hiện để tạo nội lực chuẩn bị cho tiến trình hội nhập nhiều cạnh tranh trong thời gian tới.
Ước mơ vươn xa
Kinh doanh vốn là để tìm kiếm nguồn lợi nhuận để nuôi sống doanh nghiệp, nuôi sống khát vọng kinh doanh của bản thân, nhưng Trần Ngọc Dũng vẫn luôn quan niệm rằng: “đây chỉ là một cách để góp chút gì đó cho sự thịnh vượng của nền kinh tế đất nước”. Như để khẳng định cho lý tưởng của mình anh phân tích: “Người ta cứ nói là chi phí cho nghiên cứu thị trường, nhưng kỳ thực phải gọi là đầu tư mới đúng. Bởi vì đầu tư cho công tác này chúng ta sẽ trámh đi được nhiều lãng phí không cần thiết. Chẳng hạn chúng ta có thể bỏ ra hàng chục tỉ đồng để tiếp thị cho hình ảnh thương hiệu sản phẩm, hoặc nhiều khi là cả một đất nước, nhưng chắc gì nó hiệu quả hết 100%. Nhưng nếu bỏ ra một phần rất nhỏ trong số chí phí đó cho nghiên cứu thị trường thì lại có thể tránh được những rủi ro mà mình phải hao tổn trong tổng chi phí tiếp thị nói trên”.
Theo nhiều thống kê cho thấy, tổng chi phí cho nghiên cứu thị trường của các doanh nghiệp ở một số nước trong khu vực là rất lớn. Ví dụ, tại Thái Lan mỗi năm cả 100 triệu USD được sử dụng vào nghiên cứu thị trường, con số này ở Philippines khoảng trên 50 triệu USD,… trong khí đó ở nước ta chỉ khoảng 12 đến 13 triệu USD mà thôi. Tuy nhiên con số này không chỉ nói lên sự khiêm tốn của các doanh nghiệp Việt Nam mà còn hàm chứa những tín hiệu lạc quan về một thị trường còn rộng mở cho FTA hoạt động.
So với trước đây, chi phí cho một dự án nghiên cứu thị trường tại Việt Nam đã “nằm trong tầm kiểm soát” của các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn chưa có thói quen hoặc chưa có ý thức rõ ràng đối với những thông tin quan trọng mà hoạt động này mang lại. Để tăng doanh số, thấy được hiệu quả kinh doanh tức thời, nhiều doanh nghiệp vẫn chủ yếu dựa vào quảng cáo hoặc các hoạt động PR, tiếp thị trực tiếp theo kẻo dựa vào cảm giác, phán đoán chủ quan. Trong khi đó, nhiều tập đoàn nổi tiếng quốc tế lại có quan điểm ngược lại: “Xem nghiên cứu thị trường là một loại bảo hiểm cho quyết định kinh doanh. Nếu không có kết quả nghiên cứu tốt thì không mạo hiểm”.
Trở lại với thành công của FTA trong những năm qua, Trần Ngọc Dũng chia sẻ kinh nghiệm: “Quan trọng nhất là tạo dựng được những mối liên kết tốt, không những với khách hàng mà còn với các đồng nghiệp trong giới, có như vậy thì liên kết sẽ tạo ra liên kết và đi đến thành công”. Một điều chắc chắn rằng, sản phẩm và dịch vụ của nghiên cứu là những sản phẩm vô hình được mã hóa bằng những thông tin. Khả năng tính toán, định lượng, định hình đối với người mua dịch vụ chỉ là tương đối. Vì vậy hầu hết người dùng dịch vụ này, chủ yếu dựa vào sự hiểu biết về uy tín cá nhân hay uy tín của đối tác cung cấp dịch vụ. Nhưng về khách quan mà nói, xây dựng uy tín cá nhân hay thương hiệu doanh nghiệp không phải là điều dễ dàng, nhất là đối với những người trẻ, những doanh nghiệp trẻ.
Chính vì ý thức được sự khó khăn trong xây dựng, và tầm quan trọng mang tính quyết định của những yếu vô hình đó, Trần Ngọc Dũng luôn hướng mọi thành viên trong FTA đến một thương hiệu chung bằng những việc làm cụ thể của mỗi cá nhân. Anh nói: “Trong từng hoạt động bất kỳ dù nhỏ hay lớn thì cũng phải cố hết mình để khẳng định được vị thế và uy tín của FTA. Những gì làm tổn hại đến hình ảnh của FTA đều phải tránh”.
Mặc dù có lợi thế trên thị trường Việt Nam do ra đời sớm hơn, “có tiếng hơn” trong giới doanh nghiệp, nhưng không vì thế mà Trần Ngọc Dũng chủ quan đắc thắng. “Chúng tôi vẫn phải luôn làm mới mình theo hướng chuyên nghiệp, áp lực luôn được tạo ra, và không có gì đứng yên ở FTA” - anh cho biết.
Tiếp tục chiến lược phát triển nhanh, bền vững, chuyên nghiệp theo hướng mở rộng địa bàn hướng đến tầm quốc tế phù hợp xu thế hội nhập, Trần Ngọc Dũng đang tính chuyện làm ăn lớn: “Một khi Việt Nam gia nhập sân chơi WTO, cơ hội sẽ rất lớn cho FTA” - anh khẳng định. Trong giai đoạn từ nay đến năm 2010, anh sẽ mở và liên kết với các công ty nghiên cứu thị trường tại các nước Đông Nam Á và châu Á Thái Bình Dương, để hướng đến thực hiện những dự án ở quy mô vùng lãnh thổ chứ không chỉ là dự án trong nước như hiện nay. Một vận hội mới đang được mở ra cho FTA trong tương lai.
Trần Ngọc Dũng 
- Sinh ngày 15 tháng 09 năm 1975 tại Phan Thiết.
- Năm 1993: đậu thủ khoa khi thi vào Đại học Kinh tế Tp.Hồ Chí Minh, nhận học bổng du học Australia chuyên ngành Marketing.
- Năm 1998: tốt nghiệp, trở về nước và vào làm việc cho Công ty nghiên cứu thị trường AC Nielsen của Mỹ tại Việt Nam.
- Tháng 05 năm 2002: nghỉ việc và lập Công ty Nghiên cứu Thị trường Định hướng FTA.
- Hiện nay: là Giám đốc Kế hoạch kiêm Trưởng Dịch vụ khách hàng Công ty, Giảng viên chuyên ngành quản lý thương hiệu Đại học Kinh Tế, Bán công Hoa Sen.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét